ΡΩΜΙΟΙ (Γιατί Ρωμιοί)

4 Νοε 2014

ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ - ΧΑΜΕΝΕΣ ΠΑΤΡΙΔΕΣ. Μέρος 3. ΣΜΥΡΝΗ. Είναι απίστευτο πως μια καθαρά Ελληνική Πολιτεία δεν ενσωματώθηκε στον Εθνικό Κορμό

Σε συνέχεια του Αφιερώματος μας (βλέπε: Μέρος 1 - Αδριανούπολη, http://www.romioi.com/2014/10/1-1919-1922.html και Μέρος 2 - Ικόνιο,  http://www.romioi.com/2014/10/2-1922.html) σήμερα παρουσιάζουμε το μεγάλο μας έρωτα. Την πολυτραγουδισμένη, πολυ-ιστορημένη και αδικοχαμένη νύμφη της Ιωνίας. Την πατρίδα του Ομήρου, του Αγίου Πολυκάρπου και του Αγίου Εθνομάρτυρος Χρυσοστόμου, κι ακόμα την πατρίδα του Αδαμαντίου Κοραή, του Γιώργου Σεφέρη, αλλά και του Αριστοτέλη Ωνάση.
 Αν θέλετε να επισκεφτείτε την πάλαι ποτέ Σμύρνη μας (ως τουρίστες πια), μπορείτε άνετα, εύκολα και φτηνά, μέσω συχνών αεροπορικών δρομολογίων από την Αθήνα αλλά και με πλοίο από την Χίο. Κάθε Έλληνας οφείλει να επισκεφτεί τουλάχιστον μια φορά στη ζωή του τη Σμύρνη και να φέρει στο μυαλό του τα περασμένα μεγαλεία της. Το 1922 αφήσαμε την πόλη με 350 χιλιάδες κατοίκους εις την συντριπτική τους πλειονότητα Έλληνες (Ρωμιοί) και σήμερα έχει 3,5 εκατομμύρια Τούρκους (δεκαπλασιάστηκε μέσα σε έναν αιώνα). 

Μέχρι πριν τη μικρασιατική καταστροφή του 1922 η Σμύρνη (μόνο η πόλη) αριθμούσε 370.000 κατοίκους, εκ των οποίων 165.000 ήταν Έλληνες, 80.000 Οθωμανοί Τούρκοι, 55.000 Εβραίοι, 40.000 Αρμένιοι, 6.000 Λεβαντίνοι και 30.000 διάφοροι άλλοι ξένοι. Επικρατούσα γλώσσα ήταν η ελληνική εκ της οποίας η πόλη είχε ένα καθαρό ελληνικό χρώμα με σχετικά ανεπτυγμένο εμπόριο και πολιτιστικές εκδηλώσεις, έτσι ώστε ν΄ αποκαλείται από τους Τούρκους ως "Γκιαούρ Ιζμίρ" (= Σμύρνη των απίστων).


Η Σμύρνη (τουρκικά: İzmir), είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας, μετά την Κωνσταντινούπολη και την Άγκυρα και ο σημαντικότερος εισαγωγικός και εξαγωγικός εμπορικός λιμένας της Τουρκίας, με πληθυσμό 3.210.465 κατοίκους, σύμφωνα με εκτίμηση του 2008. Βρίσκεται στον ανατολικό μυχό του ομώνυμου Κόλπου της Σμύρνης, 90χλμ. ανατολικά της Κρήνης (Τσεσμέ), έναντι της νήσου Χίου, στα κεντρικά τουρκικά παράλια του Αιγαίου πελάγους.

Πρόκειται για μία από τις αρχαιότερες πόλεις και λιμένες της Μεσογείου, της αρχαίας Ιωνίας. Ιδρύθηκε περί το 3000 π.Χ. και επέζησε μέχρι σήμερα. Στη μακραίωνη ιστορία της έχει αλλάξει δύο θέσεις. Η πρώτη των προϊστορικών χρόνων που αναφέρει ο Στράβων ως "Παλαιά Σμύρνη" και η δεύτερη που έκτισε ο Μέγας Αλέξανδρος και οι επίγονοι αυτού κατά την ελληνιστική περίοδο. Κατοικήθηκε από ελληνικούς πληθυσμούς από την αρχαιότητα μέχρι και την Καταστροφή της Σμύρνης το 1922 και την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε με τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Ο χριστιανικός πληθυσμός της Σμύρνης είχε υποστεί σφαγές και πριν το 1922. Η πρώτη σημαντική περίπτωση ήταν κατά τα Ορλωφικά το 1770. Τότε είχαν συρρεύσει στη Σμύρνη περί τους 4.000 ενόπλους μουσουλμάνους από διάφορα μέρη με σκοπό να αντιμετωπίσουν τυχόν απόβαση των Ρώσων. Όταν την 8 Ιουλίου έγινε γνωστή η κατστροφή του Οθωμανικού στόλου στη ναυμαχία του Τσεσμέ, μουσουλμανικός όχλος επιδόθηκε για εκδίκηση σε σφαγή Ελλήνων και άλλων χριστιανών, ακόμα και ευρωπαίων. Κατά την εκτίμηση του Γάλλου προξένου Peyssonnel σφαγιάστηκαν 1000-1500 άτομα. Τότε ο αριθμός των Ελλήνων στην πόλη ανερχόταν σε περίπου 20.000 άτομα.

Σφαγές εναντίον Ελλήνων και άλλων χριστιανών έγιναν επίσης κατά την Επανάσταση του 1821.

Σύμφωνα με την απογραφή του αγγλικού προξενείου που έγινε το 1891, η ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης (βιλαέτι του Αϊδινίου) τότε είχε συνολικό πληθυσμό 207.000. Από αυτούς, οι Έλληνες ήταν 107.000, Τούρκοι 52.000, Εβραίοι 23.000, Αρμένιοι 12.000, Ιταλοί 6.500, Γάλλοι 2.500, Αυστριακοί 2.200 και Άγγλοι 1.500. ενώ ο Γάλλος περιηγητής Descamps, που βρέθηκε στη Σμύρνη μεταξύ 1888-1889 αναφέρει οτι 80.000 Έλληνες κατοικούσαν μέσα στη πόλη.