ΡΩΜΙΟΙ (Γιατί Ρωμιοί)

18 Μαρ 2015

H τρίχορδη Λύρα της Βουλγαρίας λέγεται Γκαντούλκα (Gadulka) και έχει κούρδισμα διαφορετικό από περιοχή σε περιοχή - Photos: 2 και 3 Φεβρουαρίου 2015

H τρίχορδη Λύρα της Βουλγαρίας λέγεται Γκαντούλκα (Gadulka)
και έχει κύριο γνώρισμα τις λεγόμενες Συμπαθητικές Χορδές:
Ουσιαστικά κάτω από τις 3 χορδές υπάρχουν και 12 άλλες χορδές που κουρδίζονται στους τόνους μια Οκτάβας (Ντο, Ντο δίεση, Ρε, Ρε δίεση, Μι., Φα κλπ) ώστε να ενισχύουν το ηχητικό αποτέλεσμα λόγω συντονισμού των κυρίων χορδών. Αυτές ονομάζονται ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΕΣ ΧΟΡΔΕΣ.
Μια τέτοια ακριβώς Λύρα χρησιμοποιεί και ο Στέλιος Πετράκης, Γνωστός Μουσικός και Λυράρης από την Σητεία,

Κούρδισμα
Αξιοσημείωτο είναι ότι η τρίχορδη Λύρα της Βουλγαρίας, η Γκαντούλκα (Gadulka) έχει κούρδισμα διαφορετικό από περιοχή σε περιοχή

Στη κομμάτι της Βόρειας Θράκης (Ανατολική Ρωμυλία - Ροδόπη) κουρδίζεται
1η χορδή (οξεία): Λα
2η χορδή: Μι
3η χορδή: Λα (μια οκτάβα πιο κάτω από το άλλο Λα)

Στη Δοβρουτσά (σύνορα με Ρουμανία) κουρδίζεται ως εξής
1η χορδή (οξεία): Λα
2η χορδή: Λα (μια οκτάβα πιο κάτω από το άλλο Λα)
3η χορδή: Μι

Στην περιοχή Lingourie κουρδίζεται ως εξής
1η χορδή (οξεία): Λα
2η χορδή: Μι
3η χορδή: Ρε

Υπάρχει και σε έκδοση των 5 χορδών
1η χορδή (οξεία): Σολ
2η χορδή: Ντο
3η χορδή: Σολ (μια οκτάβα χαμηλότερη)
4η χορδή: Ρε
5η χορδή: Σολ (μια οκτάβα χαμηλότερη)

Σε όλες αυτές τις εκδόσεις υπάρχουν οι Συμπαθητικές Χορδές. Το γεγονός ότι το κούρδισμα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή καθιστά το όργανο γνήσιο παραδοσιακό.

Δυστυχώς στη Βουλγαρία η χρήση της Λύρας δεν είναι καθολική όπως πχ. στην Κρήτη ή στους Πόντιους και εν πολλοίς έχει εκτοπιστεί από ευρωπαϊκά όργανα όπως το ακκορντεόν, το αρμόνιο και άλλα. Ένας λόγος όπως εξηγεί ο Καθηγητής Γεώργιος Τσένοβ είναι ότι τα χρόνια του Κομμουνιστικού Καθεστώτος δεν υπήρχαν δισκογραφικές εταιρείες να παράγουν δίσκους και κασέτες και η παραδοσιακή μουσική δεν γνώρισε την αναβίωση που γνώρισε στην Ελλάδα. 








Πλανόδιοι Μουσικοί στη Σόφια με Λύρα. Λεωφόρος Βίτοσας. 2 Φεβρουαρίου 2015






            Τσιγγανόπουλο στη Σόφια παίζει Βουλγάρικη Λύρα (Γκαντούλκα) στο δρόμο ως επαίτης. Λεωφόρος Βίτοσας. 3 Φεβρουαρίου 2015


Ρεπορτάζ και Μουσικολογικά Στοιχεία
Νίκος Μαστοράκης
Καθηγητής Πολυτεχνείου Σόφιας
http://elfe.tu-sofia.bg/index.php?mjnzysdt=7627241&start=10
Καθηγητής (Ανωτάτης Στρατιωτικής) Σχολής Ναυτικών Δοκίμων, Πειραιάς
http://www.snd.edu.gr/snd/tomeis/seecs/personnelgr.html



Yστερόγραφο:



Οδός Τσάρου Καλογιάν (... του Ελληνοκτόνου). 2 Φεβρουαρίου 2015